مهتاب معتمد روانشناس ، درباره چند فرزندی بودن و تأثیرات آن بر روی روابط خواهران و برادران گفت: از مزایای چند فرزندی بودن این است که کودکان هم بازی دارند و از لحاظ رشدی و ارتباطی با الگوگیری از هم زودتر یاد میگیرند، تا آخر عمر پشتیبان هم هستند، کمتر بی حوصلگی و روزمرگی را تجربه میکنند و پذیرش مسئولیت و هویت در آنها بیشتر احساس میشود.
وی در ادامه به معایب چند فرزندی اشاره کرد و گفت: والدین وقت کمتری برای اختصاص به هر کودک به صورت جداگانه دارند و همچنین امکانات مالی و رفاهی باید بین فرزندان تقسیم شود.
این روانشناس تصریح کرد: وجود ناهنجاری و آسیب در یکی از فرزندان تأثیر مخربی بر فرزندان دیگر میگذارد، علاوه بر آن گاهی حس حسادت، سرخوردگی، رقابت و مقایسه بین فرزندان به وجود میآید.
وی درباره تأثیرپذیری فرزندان کوچکتر از خواهر و برادر بزرگتر، گفت: از آن جایی که تجربه والدین به خاطر بزرگ کردن فرزندان قبلی، بیشتر است، فرزندان کوچکتر محدودیتهای تربیتی و حساسیت کمتری دارند، الگوپذیری آنها بهتر است و مهارتهای حرکتی، زبانی و ارتباطی را به راحتی یاد میگیرند.
وی افزود: فرزندان کوچکتر میل به مشارکت، سازش و معامله بیشتری با خواهر و برادر دارند. اگر بچههای بزرگتر نقش فرزند سخت را داشته باشند، اینها سعی میکنند فرزند محبوب خانواده باشند؛ در واقع ویژگیهای خوب بچه بزرگتر را تقلید و ویژگیهای بد را برعکس میکنند تا محبوبیتشان حفظ شود.
معتمد عنوان کرد: فرزندان کوچکتر یادگیری غیرمستقیم و بدون فشار دارند، مادر به کودک بزرگتر آموزش میدهد و فرزند کوچکتر هم ناخودآگاه یاد میگیرد.
وی در پاسخ به اینکه چرا گاهی تأثیر فرزندان بزرگتر روی خواهر و برادر کوچکتر بیشتر از تأثیر والدین روی آنهاست؟، عنوان کرد: والدینی که قاطعیت و اعتبار کمتری دارند، حوصله، وقت و دانش کمتری دارند. فرزندان ارشد معمولا ریاست محورند و تمایل به کمال گرایی دارند و بقیه را مدیریت میکنند.
وی با تأکید بر اینکه فرزندان بزرگتر خود را جانشینان غریزی و نماینده والدین میدانند، افزود: آنها در رابطه با خواهر و برادر کوچک خود، سختگیر و محافظه کار هستند. الگوی آنها والدین و بزرگسالان خانواده بوده و اولین تلاش هایشان به تنهایی بوده است که تأثیر فراوانی بر اعتماد به نفس آنها داشته و تمام این عوامل افراد را مستعد توجه بیشتر به بچههای کوچکتر میکند.
معتمد در مورد بروز رفتارهای نامناسب بین خواهران و برادران و نقش والدین در جلوگیری از بروز این گونه روابط گفت: کشمکشها، تمسخر، مقایسه، آزار و اذیت تلافی جویانه و پرخاشگری فیزیکی اگر بین بچهها مدیریت و اصلاح نشود، تأثیرات مخربی دارد.
وی با اشاره به اینکه فرق گذاشتن والدین و توجه بیشتر به یکفرزند، خشم درونی ایجاد میکند، عنوان کرد: قضاوت و دخالت بیش از حد والدین روابط فرزندان را دچار مشکل میکند. همچنین شرایطی چون بیماری، اعتیاد، ناهنجاری و ... یکی از فرزندان، احساس قربانی بودن را در سایر اعضای خانواده افزایش میدهد.
در آخر، برای بهبود روابط خواهری و برادری باید تلاش کنیم و فراموش نکنیم که درک و احترام متقابل، آثار مثبت این گونه روابط را در زندگی آینده ما تضمین میکند.
